บทสัมภาษณ์ - เรียนดนตรีให้เก่ง
โดย สุภะนิศ บุญเกิด

ทุกท่านคงเคยสงสัย และอยากรู้ว่า จะทำอย่างไรถึงจะสามารถเรียนดนตรีให้เก่ง จินตจุลสารฉบับนี้ จึงได้สัมภาษณ์อาจารย์ที่เก่ง และมีความสามารถในรั้วจินตการดนตรีของเรา เพื่อให้ท่านได้ทราบถึงเกร็ดเล็กน้อยๆ ของอาจารย์ที่ประสบความสำเร็จ เป็นนักดนตรีที่เก่งอย่างทุกวันนี้

ท่านแรกที่เราอยากแนะนำให้ทุกท่านรู้จัก คือ อาจารย์พิมพ์ชนก สุวรรณธาดา อาจารย์ประจำภาควิชาเปียโน มีประสบการณ์การสอนดนตรีมา กว่า 20 ปี และได้สอนที่จินตการดนตรีมา 13 ปี อาจารย์จบการศึกษาจาก จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย คณะศิลปกรรมศาสตร์ เทคนิคในการซ้อม คือเราจะแก้ไขในส่วนที่อาจารย์ติ เรามาคิดว่าอาจารย์ให้แก้ไขอะไร แก้ไขทำไม และเราสามารถแก้ไขได้อย่างไร และที่สำคัญ ต้องสามารถตีความหมายของเพลงได้

ปัจจุบันอาจารย์สอนนักเรียนระดับชั้นกลางปลายและสูงเป็นส่วนใหญ่ ในการสอนโดยอาจารย์จะปรับตัวเข้าหาเด็ก ซึ่งอาจารย์มองว่าเด็กแต่ละคนมีจุดเด่นจุดด้อยที่แตกต่างกันไป แต่สิ่งสำคัญ ตัวอาจารย์จะมีหน้าที่ดึงจุดเด่นของเด็กแต่ละคนออกมา เพื่อให้เด็กได้แสดงความสามารถที่ตนเองมีอยู่ได้อย่างเต็มที่ แต่อาจารย์ก็ต้องมีมาตรฐาน และกฎเกณฑ์ของตัวเองเช่นกัน เช่น ถ้าเด็กเรียนถึงเล่ม 3 ควรที่จะต้องเล่น Scale ได้ บางทีในการเรียนการสอน อาจารย์ต้องมีวิธีจูงใจนักเรียน เพื่อจะทำให้สนใจเรียน นักเรียนส่วนใหญ่จะเป็นนักเรียนโตแล้ว ซึ่งไม่จำเป็นต้องมีวิธีจูงใจมากนัก เพราะเขาจะรู้ว่าเป็นหน้าที่ของเขาอยู่แล้ว แต่สำหรับนักเรียนที่ยังเล็กอยู่ อาจารย์จะแบ่งการเรียนการสอนใน 1 คาบ เป็นหลายส่วน แต่ใน 1 ส่วนนั้นต้องมีช่วงที่เขาสามารถ relax หรือพูดคุยกับเขาบ้าง ซึ่งจะทำให้เขาไม่รู้สึกเครียดเกินไป

อาจารย์ท่านต่อไปที่จะได้แนะนำให้รู้จักคือ อาจารย์โอฬาร ปฐมาขจรพงศ์ เป็นอาจารย์สอนขับร้อง ซึ่งในขณะนี้เป็นภาควิชาที่ได้รับความสนใจมาก นักเรียนในภาควิชามีตั้งแต่เด็กจนถึงผู้ใหญ่ ปัจจุบัน อาจารย์สอนคาราโอเกะ และขับร้องคลาสิก อาจารย์จบการศึกษาจากมหาวิทยาลัยอัสสัมชัญ คณะบริหารธุรกิจ สาขาการตลาด อาจารย์มีประสบการณ์สอนขับร้องมา 5 ปี สอนที่จินตการดนตรีมา 3 ปี อาจารย์เริ่มเรียนร้องเพลงกับ อาจารย์อนุชิต นันทขว้าง เรียนจนจบเกรด 8 จากสถาบัน Guildhall School of Music and Drama

ด้วยบุคลิกอาจารย์ที่ดูสนุกสนาน เป็นกันเอง ประจวบกับในขณะนี้การร้องเพลงเป็นกิจกรรมบันเทิง ที่ให้ความเพลิดเพลิน ผ่อนคลาย และเป็นการเรียนที่ผู้เรียนบางส่วน ต้องการเรียนเพื่อที่จะพัฒนาการร้องเพลงของตนเองให้ดีขึ้น โดยไม่กังวลที่ต้องเรียนเพื่อสอบเกรด จึงทำให้คาราโอเกะได้รับความสนใจ ส่วนเทคนิคการสอนนั้น อาจารย์ได้เน้นความเป็นกันเองระหว่างอาจารย์กับลูกศิษย์ เพื่อให้เกิดความสนุกสนานในการเรียน และใช้การเปรียบเทียบ เพื่อให้นักเรียนเข้าใจมากขึ้น เพราะการสอนด้วยคำพูดตรงๆ อาจทำให้เขาไม่เข้าใจ เช่น โน้ตเพลง จะอธิบายว่า จะขึ้นไปทีละขั้น ซึ่งจะเปรียบเหมือนบันได

อาจารย์คิดว่าวิธีจูงใจในการเรียนการสอน ของอาจารย์สอนร้องเพลงทุกคนต้องมีนั้น คือการให้กำลังใจ ให้เขาไม่รู้สึกท้อในการเรียน ครูจะมีบทบาทสำคัญในการทำให้เด็กไม่รู้สึกท้อ เพราะเด็กแต่ละคนมีพัฒนาการที่แตกต่างกัน

อาจารย์ประจำภาควิชาเครื่องเป่า อาจารย์รักศักดิ์ น้อยจันทร์ อาจารย์มีประสบการณ์การสอนมา 9 ปี และสอนที่จินตการดนตรีมา 4 ปี อาจารย์เรียนจบจาก มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ ประสานมิตร คณะศึกษาศาสตร์ เอกดุริยางศาสตร์สากล นักเรียนส่วนใหญ่ของอาจารย์เป็นนักเรียนระดับชั้นต้นและชั้นกลาง อาจารย์ต้องวางแผนการซ้อม โดยทำตารางการซ้อมเช่น วางแผนว่าวันนี้จะซ้อมเกี่ยวกับ Scale หรือ Basic ก็ต้องซ้อมเรื่องนี้ และจะวนซ้อมในทุกๆเรื่องให้ครบใน 1 สัปดาห์ เนื่องจากมองว่า สิ่งนี้เป็นเหมือนอาชีพของเรา เราต้องทำให้ได้ และต้องทำให้ดี

สำหรับเทคนิคการสอน ในตอนแรก อาจารย์จะดูก่อนว่านักเรียนชอบแนวเพลงแบบไหน ซึ่งอาจารย์บอกว่า อยากให้เขาได้เล่นแนวที่เขาชอบ เพราะเขาจะรู้สึกสนุกไปกับมัน และด้วยบุคลิกที่ดูใจดี และเป็นกันเองของ อ.รักศักดิ์ อาจารย์จึงใช้ความเป็นกันเอง พูดให้กำลังใจเด็กเมื่อเด็กทำไม่ได้ เป็นวิธีจูงใจเด็กให้เขาไม่รู้สึกเบื่อการเรียน ดังนั้นจุดเด่นของอาจารย์คือ ให้เด็กเรียนดนตรีด้วยความสนุก เล่นด้วยใจที่เขาอยากเล่น "ความสนุกและความสุนทรีย์ เป็นสิ่งที่สำคัญในการเรียนดนตรี"

อาจารย์ท่านต่อไปคือ อาจารย์สกล ศิริพิพัฒนกุล อาจารย์ประจำภาควิชากีตาร์ จบการศึกษาจากคณะศิลปกรรมศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย มีประสบการณ์การสอนมา 10 ปี และสอนที่จินตการดนตรีมา 9 ปี

อาจารย์มีเทคนิคการซ้อมคือ ใช้เวลาซ้อมให้มากที่สุด โดยยึดความละเอียด รอบคอบ และความอดทนในการซ้อม

การสอนดนตรีที่สามารถทำให้นักเรียนเข้าใจสิ่งที่เราสอน หรือนักเรียนสามารถทำได้ดีแค่ไหนนั้น ก็มีองค์ประกอบหลายๆอย่าง แต่สิ่งที่สำคัญคืออาจารย์ผู้สอน สำหรับอาจารย์สกลมีเทคนิค 2 อย่างคือ สอนในสิ่งที่นักเรียนอยากเรียน และสอนในทุกสิ่งที่อาจารย์อยากสอน การสอนในสิ่งที่นักเรียนอยากเรียน จะทำให้นักเรียนรู้สึกสนุก และสนใจที่จะเรียนมากขึ้น นักเรียนบางคนที่ต้องการเรียนดนตรี ก็เพื่อจะเล่นดนตรีให้เป็น เพื่อความสนุกเพลิดเพลิน เช่นบางที นักเรียนอาจต้องการแกะเพลง หรือเล่นคอร์ดตามหนังสือเพลงที่กำลังดังในขณะนี้ แต่ในขณะเดียวกัน อาจารย์ก็ต้องสอนเนื้อหาต่าง ๆ ที่ตรงกับหลักสูตร รวมทั้งทฤษฎีดนตรีต่างๆของกีตาร์ อย่างเป็นลำดับขั้นตอน

อาจารย์ประจำภาควิชา อิเล็กทรอนิกส์ออร์แกน อาจารย์กัญจน์ ผลภาษี จบการศึกษาปริญญาตรีคณะนิติศาสตร์ มหาวิทยาลัยกรุงเทพ และปริญญาโทจาก University of Wisconsin สหรัฐอเมริกา ด้าน Curriculum and Instruction ทางด้านดนตรี อาจารย์จบจาก Kawai School of Music ระดับ Grade 7

นักเรียนที่เรียนกับอาจารย์มีตั้งแต่เด็กจนถึงผู้ใหญ่ อาจารย์มองว่านักเรียนควรมีอายุไม่ต่ำกว่า 7 ขวบ เพราะหากผู้เรียนมีอายุต่ำกว่านี้ ไม่เหมาะสมที่จะมานั่งนิ่งๆ แล้วฝึกซ้อมอย่างจริงจัง ควรจะได้มีการปูพื้นฐานทางด้านอารมณ์ก่อนในหลักสูตรสำหรับเด็กเล็ก ซึ่งจะเป็นการสร้างบรรยากาศ ให้นักเรียนรักในการแสดงออก และเรียนรู้ในเสียงและจังหวะต่างๆ ตามความสนใจของเด็กในวัยนั้นๆ ผู้สอนควรเป็นนักสังเกต และวิเคราะห์นักเรียนของตนเอง หากนักเรียนเล่นเพลงแนวไหนแล้วเกิดความสนใจ เล่นได้ดี มีอารมณ์ร่วมในบทเพลงมากที่สุด ก็พยายามสนับสนุนนักเรียน ให้เล่นเพลงในแนวนั้นให้ดีที่สุด เพราะถ้านักเรียนต้องเรียนในเพลงที่ไม่ชอบ อาจทำให้ความสนใจในการฝึกซ้อมลดน้อยลงเรื่อยๆ นักเรียนแต่ละคนมีสมาธิ ความตั้งใจ และรูปแบบการเรียนที่แตกต่างกัน ผู้สอนควรสังเกตนักเรียนว่าเป็นแบบใด แล้วจึงจัดรูปแบบการสอนให้เหมาะสมกับนักเรียนแต่ละคน

อาจารย์วิโรจน์ พงษ์พูลทรัพย์ อาจารย์ประจำภาควิชาไวโอลิน อาจารย์มีประสบการณ์การสอนที่โรงเรียนจินตการดนตรีกว่า 5 ปี ควบคู่กับการรับราชการ เป็นอาจารย์ที่โรงเรียนดุริยางค์ทหารบก ทางด้านการศึกษา อาจารย์จบการศึกษาจาก โรงเรียนดุริยางค์ทหารบก และหลักสูตร Band Master จาก Royal Military Collage Kneller Hall กรุง London ประเทศอังกฤษ อาจารย์มีเทคนิคการซ้อมที่เป็นระบบระเบียบและสม่ำเสมอในการซ้อม จะมีจุดมุ่งหมายในการซ้อม อาจารย์มีเทคนิคในการสอนที่จะทำให้นักเรียนรู้สึกสนุกในการเรียน ไม่รู้สึกเบื่อ การสอนของอาจารย์แต่ละสัปดาห์จะมีจุดประสงค์ ในการเรียนการสอน หลังจากนั้นจะให้เวลานักเรียนกลับไปซ้อม เมื่อกลับมาจะมีการตรวจ ถ้านักเรียนไม่ผ่านก็จะไม่ข้ามเนื้อหาไปในส่วนอื่น อาจารย์จะย้ำในสิ่งที่นักเรียนทำไม่ได้ ซึ่งอาจารย์เห็นว่าเป็นรากฐานสำคัญ เพราะเมื่อเรียนในบทต่อไป ก็จะเรียนได้ไม่ดีเท่าที่ควร

อาจารย์ชุติมา เบญจานุวัตรา อาจารย์ประจำภาควิชา คีย์บอร์ดกลุ่ม อาจารย์จบการศึกษาจากจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย คณะศิลปกรรมศาสตร์ วิชาเอกการแสดงเปียโน (เกียรตินิยม อันดับ1เหรียญทอง) มีประสบการณ์การสอนมาประมาณ 7 ปี นักเรียนของอาจารย์ มีตั้งแต่นักเรียนเริ่มต้น จนถึงเกรด 8 ด้านเทคนิคการสอน อาจารย์พยายามให้การสอนแต่ละครั้งที่ อาจารย์และลูกศิษย์เจอกัน ทำให้เกิดความน่าสนใจที่สุด เหมือนทั้งสองฝ่ายได้มาแลกเปลี่ยนประสบการณ์ ที่ผสมผสานวิธีการ หรือหลักการที่เหมาะสมเข้าไป เนื่องจากอาจารย์ เคยผ่านจุดที่เป็นนักเรียนมาก่อน จึงทราบว่านักเรียนจะเป็นอย่างไร ส่วนการจูงใจให้นักเรียนสนใจเรียนนั้น ต้องพยายามแสดงให้เห็นความน่าสนใจ ของดนตรี และการเรียนดนตรี เน้นการฟัง การพัฒนาความคิดเป็นดนตรี รวมทั้งความสนุกสนานไปในตัวด้วย

การจะเรียนดนตรีให้เก่ง หรือมีความสามารถเหมือนอาจารย์ทั้ง 7 ท่านนี้ ต้องผ่านการฝึกซ้อม ด้วยความอดทน และความรักในดนตรี ถ้าท่านเป็นคนหนึ่ง ที่อยากจะมีความสามารถเช่นนี้ ลองมาฟังแง่คิดต่างๆ เหล่านี้ แล้วลองนำไปทำตามกันดู นะคะ